اگر به دنبال ترجمه رسمی و معتبر زبان عربی برای سفارت، دانشگاه یا دادگاه هستید، در این صفحه تمام اطلاعات لازم را بهصورت کامل دریافت میکنید.»
ترجمه رسمی عربی | راهنمای جامع، مدارک، هزینه، مراحل و نکات کاربردی
ترجمه رسمی عربی یکی از پرتقاضاترین خدمات ترجمه در ایران است. در این راهنمای کامل، از تعریف و کاربردها تا جزئیات فنی، حقوقی و عملیاتی ترجمه رسمی مدارک به زبان عربی را پوشش دادهایم تا بدون ابهام و با آگاهی کامل اقدام کنید.
ترجمه رسمی عربی چیست؟
ترجمه رسمی عربی ترجمهای است که توسط مترجم رسمی قوه قضائیه انجام میشود و دارای مهر و امضای رسمی است. این ترجمه در بسیاری از مراجع دولتی، سفارتها، دانشگاهها، دادگاهها و مؤسسات بینالمللی بهعنوان سند معتبر شناخته میشود. ترجمه رسمی بهمعنای انتقال دقیق اطلاعات، حفظ اصطلاحات قانونی و الزامات صدور مهرهای لازم است تفاوت اصلی ترجمه رسمی با ترجمه غیررسمی در اعتبار قانونی و پذیرش رسمی است: ترجمه غیررسمی ممکن است برای مطالعه شخصی یا مکاتبات غیررسمی کفایت کند، اما برای هرگونه فرآیند قانونی یا اداری باید ترجمه رسمی ارائه شود.
موارد کاربرد ترجمه رسمی عربی
ترجمه رسمی عربی در موقعیتهای مختلف مورد نیاز است. مهمترین موارد:
- درخواست ویزا و اقامت در کشورهای عربی
- ثبت نام در دانشگاهها و مؤسسات آموزشی عربزبان
- تشکیل پروندههای مهاجرتی و حقوقی
- ثبت شرکت و امور تجارت بینالملل با کشورهای عربی
- ارائه مدارک به نهادهای قضایی یا بانکی در کشورهای مقصد
- ترجمه قراردادها و اسناد تجاری برای قراردادهای چندملیتی
در هر یک از این موارد، الزامات خاصی ممکن است وجود داشته باشد؛ مثلاً برخی سفارتها علاوه بر مهر مترجم رسمی، خواهان تأیید دادگستری و تأیید وزارت امور خارجه نیز هستند.
چه مدارکی را میتوان به عربی ترجمه رسمی کرد؟
تقریباً تمام انواع مدارک رسمی قابلیت ترجمه رسمی از عربی را دارند. فهرست پرکاربردها:
- مدارک هویتی: شناسنامه، کارت ملی، گذرنامه
- مدارک تحصیلی: دیپلم، دانشنامه، ریزنمرات، گواهی اشتغال به تحصیل
- مدارک شغلی: گواهی اشتغال، فیش حقوقی، قرارداد کار
- اسناد شرکتی: روزنامه رسمی، اساسنامه، صورتهای مالی، قراردادهای تجاری
- اسناد ملکی: سند مالکیت، مبایعهنامه
- مدارک قضایی: حکم دادگاه، وکالتنامه، گواهی عدم سوءپیشینه
- مدارک پزشکی: گواهیها و پروندههای پزشکی که برای مهاجرت یا ویزا لازم است
برای هر یک از این انواع مدرک، قواعد نگارشی و الزامات خاصی وجود دارد که مترجم رسمی باید رعایت کند.
استانداردها و الزامات ترجمه رسمی عربی
برای اینکه ترجمه رسمی عربی مورد قبول مقامات قرار گیرد باید:
- توسط مترجم رسمی قوه قضائیه انجام شود.
- مهر و امضای مترجم بر هر صفحه درج شود.
- در صورت درخواست، جهت تأیید به *دادگستری* و سپس *وزارت امور خارجه* ارسال شود.
- متن ترجمه صددرصد مطابق با اصل سند باشد؛ هیچ تغییر محتوایی مجاز نیست.
- برای اسامی خاص و نامهای محلی از روش مشخص و استاندارد «ترجمه آوانگاری (transliteration)» استفاده شود تا در تمام مدارک یکسان باشد.
توجه داشته باشید که برخی کشورها یا نهادها فرمت مشخصی برای تاریخها، اسامی یا ساختار سند میخواهند که مترجم باید رعایت کند.
فرآیند انجام ترجمه رسمی عربی — مرحله به مرحله
۱. ارسال یا ارائه اصل مدارک
بهتر است اصل مدرک یا کپی برابر اصل از مدرک ارائه شود. در بسیاری از دفاتر امکان پذیرش فایل اسکنشده وجود دارد اما برای مهر نهایی اصل مدارک ممکن است لازم باشد.
۲. بررسی اولیه و اعلام قیمت
کارشناس دفتر مدارک را بررسی میکند، صفحات قابل ترجمه را تعیین و قیمت را با توجه به نرخنامه اعلام میکند. در این مرحله باید تعیین شود که آیا تأییدات دادگستری و وزارت خارجه لازم است یا خیر.
۳. انجام ترجمه توسط مترجم رسمی
مترجم رسمی با رعایت استانداردهای مورد قبول، ترجمه را انجام میدهد. اگر متن تخصصی (پزشکی، حقوقی، فنی) باشد مترجم تخصصی همان حوزه استفاده میشود.
۴. کنترل کیفیت و بازبینی
ترجمهها معمولاً توسط بخش کنترل کیفیت بازبینی میشوند تا از صحت اصطلاحات، عدم وجود اشتباهات و تطابق با متن اصلی اطمینان حاصل گردد.
۵. مهر مترجم و در صورت لزوم تاییدات رسمی
پس از تأیید نهایی، مهر مترجم درج میشود و در صورت نیاز ترجمه جهت اخذ مهرهای دادگستری و وزارت خارجه ارسال خواهد شد.
۶. تحویل به مشتری
ترجمهها بسته به توافق، حضوری یا از طریق پیک یا ایمیل ارسال میشود. در برخی موارد چند نسخه از ترجمه درخواست میشود که باید اعلام شود.
مدت زمان انجام و تحویل
مدت زمان تحویل ترجمه رسمی عربی متغیر است و بسته به حجم مدارک و نیاز به تأییدات رسمی متفاوت است:
- مدارک یک صفحهای ساده: ۱ تا ۲ روز کاری
- مدارک چند صفحهای تخصصی: ۲ تا ۵ روز کاری
- در صورت نیاز به تاییدات دادگستری و امور خارجه: ۵ تا ۱۰ روز کاری
- خدمات فوری: درصورت توافق، تحویل همان روز یا حداکثر ۲۴ ساعت نیز ممکن است
توصیه میشود برای پروندههای حساس (وقت سفارت، مهلت ارسال مدارک) حداقل دو هفته پیشاپیش اقدام شود.
هزینه و تعرفهها
هزینه ترجمه رسمی عربی بستگی به فاکتورهایی دارد که مهمترین آنها عبارتاند از:
- تعداد صفحات
- نوع مدرک (تحصیلی، شغلی، حقوقی، پزشکی)
- نیاز به مهر دادگستری و وزارت خارجه
- زمان تحویل (عادی یا فوری)
- وجود متنهای دستنویس یا ناخوانا که نیاز به زمان بیشتر دارند
برای گرفتن قیمت دقیق، ارسال مدارک به همراه زبان مبدا و مقصد ضروری است؛ معمولاً دفاتر ترجمه یک لیست قیمت پایه برای هر نوع مدرک دارند که پس از بررسی نهایی اعلام میشود.
نکات فنی و تخصصی در ترجمه عربی
۱. آوانگاری اسامی (Transliteration)
بهترین روش آوانگاری را انتخاب کنید و در تمام مدارک یکسان نگه دارید. نمونه: “Mohammad” یا “Muhammad”؛ انتخاب یک سبک و استفادهٔ یکنواخت باعث جلوگیری از مغایرت در مدارک میشود.
۲. تطبیق نامها و اسناد
اگر اسامی در مدارک مختلف متفاوت نوشته شدهاند (مثلاً کارت ملی و پاسپورت)، قبل از ترجمه باید این اختلافات رفع یا توضیح داده شود؛ در غیر این صورت سفارت ممکن است ترجمه را قبول نکند.
۳. ترجمه اصطلاحات حقوقی و اداری
برای مدارک حقوقی یا قراردادی، استفاده از مترجم با تجربهٔ حقوقی الزامی است تا از ترجمهٔ ناصحیح مفاهیم حقوقی جلوگیری شود.
۴. اعداد و واحدها
اعداد باید دقیقاً منتقل شوند؛ در صورت لزوم واحدها تبدیل شده و یا در پرانتز ذکر شوند. اعداد تاریخ باید در قالبی که مقصد میپذیرد نوشته شوند (مثلاً YYYY-MM-DD).
۵. نشانهگذاری و علامتها
نگهداری ساختار صفحات، شمارهها و علائم رسمی (مثلاً شماره ثبت، شماره رسمی) بسیار مهم است؛ حذف یا تغییر ساختار میتواند باعث رد ترجمه شود.
الزامات مخصوص کشورها (نمونه)
برخی کشورها نیازهای خاصی دارند؛ در ادامه نمونههایی از الزامات رایج ذکر شدهاند:
- امارات، عربستان، کویت: اغلب نیاز به مهر دادگستری و گاهی تایید سفارت دارند.
- مصر و مراکش: ترجمه مهرشده توسط مترجم رسمی معمولاً کافیست اما برخی مؤسسات تأییدات بیشتر میخواهند.
- لبنان و سوریه: پیش از ارائه مدارک، بررسی دقیق الزامات سفارت ضروری است.
همیشه قبل از ترجمه، از سفارت یا سازمان مقصد استعلام بگیرید تا از تأخیر یا برگشت مدارک جلوگیری شود.
مثالهای عملی (نمونه سناریوها)
نمونه ۱ — ترجمه مدارک برای پذیرش دانشگاه در کشور عربی
دانشجویی قصد دارد برای فوقلیسانس به دانشگاهی در مصر درخواست دهد. مدارک مورد نیاز: دانشنامه، ریزنمرات، انگیزهنامه و پاسپورت. ترجمه رسمی ریزنمرات و دانشنامه به عربی همراه مهر مترجم و در صورت نیاز تأیید دادگستری ارسال میشود. برخی دانشگاهها از متقاضی میخواهند کلیه مدارک بهصورت مهرشده و با فرمت مشخص ارسال شود.
نمونه ۲ — ترجمه قرارداد تجاری برای شرکت در مناقصه در عمان
شرکت ایرانی قصد دارد در مناقصهای شرکت کند که مدارک فنی و قراردادها باید به عربی ارسال شوند. در این حالت ترجمه باید کاملاً فنی و با دقت حقوقی انجام شود تا تعابیر قراردادی دچار ابهام نشود.
نمونه ۳ — ترجمه مدارک هویتی برای درخواست ویزای خانواده در عربستان
یک متقاضی برای الحاق خانواده نیاز به ترجمه رسمی شناسنامه، گواهی ازدواج و مدارک تولد فرزندان دارد. این مدارک معمولاً نیاز به مهر مترجم و تأییدات اداری دارند.
پرسشهای متداول (FAQ)
آیا ترجمه رسمی عربی باید حتماً مهر دادگستری داشته باشد؟
نه همیشه؛ برخی سفارتها فقط مهر مترجم رسمی را کافی میدانند، اما برای اطمینان بسیاری از مراجع تأیید دادگستری را نیز مطالبه میکنند.
آیا میتوان ترجمه را آنلاین سفارش داد؟
بله؛ بسیاری از دفاتر امکان دریافت فایل اسکنشده از طریق واتساپ یا فرم آنلاین دارند، اما برای مهر نهایی احتمالاً اصل سند لازم خواهد بود.
آیا ترجمه رسمی عربی تاریخ انقضا دارد؟
معمولاً ترجمهها تاریخ انقضا ندارند اما بسیاری از سفارتها ترجمههایی با اعتبار کمتر از ۶ ماه را ترجیح میدهند.
اگر نامها در مدارک متفاوت باشند چه کار کنیم؟
پیش از ترجمه اختلافات را رفع کنید یا مدارک مکمل ارائه دهید تا مترجم بتواند توضیحات لازم را درج کند.
آیا دفتر ترجمه میتواند تاییدات دادگستری و خارجه را هم انجام دهد؟
بله؛ بسیاری از دفاتر خدمات کامل شامل اخذ تأییدات اداری را ارائه میدهند.
نکات پایانی و توصیهها
- همیشه پیش از ترجمه، از سفارت یا مرجع مقصد استعلام بخواهید.
- مدارک را مرتب، خوانا و بدون خطخوردگی ارائه دهید.
- برای متون تخصصی از مترجم متخصص حوزه مربوطه استفاده کنید.
- آوانگاری اسامی را یکسان نگه دارید تا در همه مدارک یکنواخت باشد.
- در صورت فوریت، از خدمات ترجمه فوری استفاده کنید و شرایط تحویل را از ابتدا مشخص نمایید.










